Netvliesloslating Diagnose & behandeling

Klachten en symptomen

Een vaak voorkomende klacht is het zien van meebewegende troebelingen. De medische term hiervoor is 'floaters'. Mensen zien vaak van het ene op het andere moment zwarte vlekjes in beeld. Dit gebeurd in 80% van de gevallen. 37% van de mensen heeft hier ook flitsen bij. Deze flitsen lijken heel erg op bliksemflitsen en zitten vaak aan de zijkant. Een aantal dagen erna kan er uitval in het gezichtsveld ontstaan. Ziet u 'acuut' zwarte vlekjes of meebewegende troebelingen in beeld zweven en/of bliksemflitsen en/of uitval in het gezichtveld, zorg voor een verwijzing via u huisarts of optometrist voor een oogonderzoek binnen 24 uur.

Klachten kort op een rij

  • Vlekken
  • Flitsen
  • Gezichtsvelduitval

Hier zijn flisten, zwarte vlekjes en een deel (links onder) uitval in het gezichtveld te zien.

Oorzaak

afbeelding vervloeiend glasvocht De afbeelding laat het vervloeien van het glasvocht zien
afbeelding vervloeiend glasvocht In deze afbeelding ziet u een achterste glasvochtmembraanloslating, er wordt hard aan het netvlies getrokken.
afbeelding vervloeiend glasvocht Op deze afbeelding ziet u een scheurtje (defect) dat in het netvlies is getrokken.
afbeelding van netvliesloslating 2d Op deze afbeelding ziet u dat door het scheurtje (defect) vocht onder het netvlies is gelopen.
afbeelding van netvliesloslating 2d Dit is een 3 D afbeelding van een netvliesloslating.

Mogelijke andere oorzaken

mogelijk andere oorzaken

  • Exudatief
  • Er zijn verschillende vormen van een netvliesloslating. Bij een exsudatieve loslating komt het netvlies los door ophoping van vocht onder het netvlies.

    Oorzaken exudatief

    Opstapeling van vocht in en onder het netvlies heeft ernstige gevolgen voor het gezichtsvermogen. Om dit te voorkomen bestaat een dubbele barrière tegen lekkage in het netvlies: zowel de cellen van de wand van de bloedvaten van het netvlies als van het retinaal pigmentepitheel onder het netvlies zijn stevig aan elkaar 'gekit' om zo weinig mogelijk vocht en eiwitten door te laten. Bij beschadiging van één van deze barrières kan een opstapeling van vocht, eiwitten en vetstoffen in en onder het netvlies ontstaan. Dit kan ook ontstaan bij aanwezigheid van afwijkende bloedvaten, een tumor of ontstekingsmateriaal. Het retinaal pigmentepitheel onder het netvlies heeft een pompfunctie die kleine hoeveelheden vocht kan wegpompen naar het vaatvlies. Wanneer de lekkage de hoeveelheid vocht die het pigmentepitheel kan wegwerken overschrijdt ontstaat vochtopstapeling. Bij vochtopstapeling onder het netvlies komt het netvlies van zijn onderlaag los te liggen. Dit wordt exsudatieve netvliesloslating genoemd. Bij vaststelling van een netvliesloslating is het belangrijk om andere, meer voorkomende oorzaken van netvliesloslating uit te sluiten, zoals scheurtjes in het netvlies of bindweefselvorming op het netvlies. Een van de typische kenmerken van een exsudatieve netvliesloslating is dat de plaats van de loslating van het netvlies en de eventuele klachten daarvan veranderen al naargelang de houding van het hoofd (dit wordt 'shifting fluid' genoemd).

  • Door trekkrachten
  • Het netvlies kan door tractie van membranen of neovascularisaties ook lostrekken.

  • Een combinatie van alle oorzaken

afbeelding van een exsudatieve netvliesloslating Dit is een afbeelding een netvliesloslating door een melanoom. afbeelding van een netvlieslosloslating door tractie Dit is een afbeelding een netvliesloslating door tractie.

Behandeling

Behandelopties

  • Laser en gas
  • Cerclage plombe
  • Vitrectomie

Cerlcage plombe ~ Vitrectomie

Er zijn twee behandelingsmogelijkheden voor een netvliesloslating. De eerste is een operatie met een bandje om het oog (Cerclage plombe) en de tweede is een operatie in het oog (vitrectomie). Uw oogarts en netvlieschirurg kijken welke behandeling bij u het beste resultaat geeft en waarvoor u in aanmerking komt.

De operatie middels cerclage plombe

De operatie wordt aan de buitenkant van het oog uitgevoerd. Rondom het oog wordt een siliconenbandje (cerclage) aangebracht. Op de plek van het netvliesscheurtje plaatst de netvlieschirurg onder het bandje een stukje siliconen (plombe). De plombe drukt het scheurtje van buitenaf dicht. Het netvlies rondom het scheurtje wordt bevroren zodat het netvlies weer goed kan hechten. Om het netvlies weer op zijn oorspronkelijke plaats terug te krijgen, wordt het vocht onder het netvlies verminderd door van buiten af het vocht te laten aflopen. Als laatste wordt er gas ingespoten om het netvliesscheurtje van binnenuit dicht te drukken. Het bandje blijft het verdere leven in uw oog. De operatie duurt gemiddeld ongeveer 45 minuten tot een uur. Na afloop wordt een verband op het oog geplakt dat tot de dag na de operatie moet blijven zitten. Na de operatie ziet u een gasbel die onder in beeld meebeweegt en steeds verder naar beneden zakt. Direct na de operatie krijgt u een houdingsadvies om te zorgen dat die gasbel tegen het scheurtje drukt. De gasbel kan opgaan in kleinere belletjes. Het gas zal langzaam verdwijnen. Het kan zijn dat het netvlies enkele weken na de operatie poliklinisch met behulp van laser extra vastgezet wordt.

afbeelding van een operatie met cerclage plome

Deze afbeelding de operatie doormiddel van een cerclage plombe zien.

De operatie doormidel van een vitrectomie

De behandeling vitrectomie, het geen letterlijk glasvocht verwijderen betekent is een inwendige behandeling. Bij een vitrectomie worden er drie kleine openingen gemaakt in de harde oogrok vlak naast het hoornvlies. Bij een netvliesloslating wordt eerst het gehele glasvocht losgemaakt en verwijderd. Dan wordt het netvlies terug op de oorspronkelijke plek gebracht en doormiddel van laseren vastgemaakt. Soms wordt bij het centrum het dunste bovenste laagje van het netvlies verwijderd (de internal limiting membrane). Meestal wordt er een gas tamponade achter gelaten. Het kan ook zijn dat het wordt vervangen door olie, olie lost niet vanzelf op maar zal weer verwijderd moeten worden. Het gas wordt door het eigen oogvocht vervangen, en blijft ongeveer twee maanden in het oog. Zolang er een grote gasbel in het oog zit, kunt u weinig zien. Na verloop van tijd merkt u dat u over de gasbel heen kunt kijken en de bel langzaam uit het oog verdwijnt. Bij gebruik van gas is het meestal nodig dat u gedurende een aantal dagen tot weken na de operatie een bepaalde houding aanneemt. Hiervoor ontvangt u aanwijzingen tijdens of na de operatie. Zolang de gasbel groot is en u weinig ziet, kunt u beter niet plat op uw rug liggen. De gasbel drukt dan namelijk tegen de ooglens aan. Het kan zijn dat de oogarts toch een kortwerkend gas gebruikt, dit blijft twee weken in het oog. Zolang er gas in uw oog aanwezig is, moet u drukverschillen mijden. U mag dus niet vliegen, duiken of bergbeklimmen. Als u onverhoopt binnen één maand na het inbrengen van het gas in het oog een operatie onder algehele anesthesie moet ondergaan, dan dient u dit voorafgaand aan uw operatie te melden aan de anesthesist. Er mag dan namelijk geen lachgas worden gebruikt.

afbeelding van een operatie met vitrectomie Deze afbeelding de operatie doormiddel van een vitrectomie.

Gas versus olie

afbeelding van een operatie met gas Deze afbeelding laat gas in het oog zien.
De oogarts kan het oog vullen met gas of lucht. Wanneer u gas of lucht in het oog krijgt vult dit na de operatie bijna het hele oog. U ziet hierdoor zeer slecht. Aan het begin kunt u de rand van de bel boven in uw beeld zien trillen. De bel wordt iedere dag kleiner. Lucht en gas verdwijnen namelijk vanzelf uit het oog. U ziet hierdoor een naar beneden toe steeds kleiner wordende trillende bel in uw beeld. Een luchtbel verdwijnt meestal binnen ongeveer 1 week. Bij gas hangt dit af van het soort gas dat gebruikt wordt. Het kan dan 2, 6 of 10 weken duren. Heeft de arts uw oog gevuld met olie, dan ziet u zeer wazig en kunt u boven in uw zicht de rand van de oliebel zien. Olie verdwijnt niet vanzelf uit het oog. Het weghalen van deze olie gebeurt na een paar maanden met een nieuwe operatie.
afbeelding van een operatie met vitrectomie met olie Deze afbeelding laat een operatie van een vitrectomie met olie zien.

In deze video wordt een vitrectomie vertoond waar een defect onder in beeld. Het glasvocht wordt weggehaald er wordt gelaserd (wittelicht) en dan wordt er ook nog lucht achtergelaten.

In deze video wordt een vitrectomie vertoond waar een grote scheur is (boven in het beeld). Het glasvocht wordt weggehaald er wordt gelaserd (de groene kleur) en dan wordt er ook nog olie achtergelaten. De poortjes worden gehecht.

In deze video wordt een vitrectomie vertoond waar het netvlies helemaal los is. Er moeten allemaal membranen vanaf gehaald worden. Dit oog zal nooit meer goed zien, alleen licht donker en bewegingen.

Verwachtingen

Een netvlies operatie is geen staaroperatie. Waar het eindresultaat bij een staaroperatie na een korte periode al bereikt is, kan het bij een netvliesoperatie langer dan een jaar duren. We verwachten wel dat de netvliesloslating geen schade achterlaat en u beter gaat zien. Toch hangt de genezing af of de macula (of gele vlek) losgelegen heeft. Indien deze namelijk losgelegen heeft zal het zicht niet naar zijn oorspronkelijke waarde terugkeren. Uw oogarts bespreekt uw de kansen op verbetering tijdens het consult. Het is wel zeer belangrijk dat u de houding die de arts aangeeft volgt en niet op de rug slaapt. Verder mag u met gas uzelf niet te veel inspannen, we adviseren daarom niet meer dan 1000 stappen per dag te zetten.

afbeelding van een meting van de lens Op deze afbeelding wordt een meting gedaan van welke lens in het oog kan geplaatst worden.

verschillende verdovingstechnieken

 

lokale verdoving

     

  • Subtenon
  • Retrobulbair
  • Peribulbair
Meer informatie? ga naar de webpagina
Lokale verdoving
 

Algehele verdoving

     

  • Opname
  • Nuchter blijven
  • Niet bij bewustzijn zijn
Meer informatie? ga naar de webpagina
Alghele verdoving

Risico's

Van de vitrectomie

  • Ontsteking (1 op de 5000)
  • Opnieuw een netvliesloslating (2-18%)
  • Hoge oogdruk (15%)
  • Een nabloeding in het oog (2%)
  • Bloeding in het vaatvlies (0,2%)
  • Droge ogen (65%)
  • Een vlies, membraan trekkracht of gat in of over het centrum (de macula) van het oog (4%)
  • Wijde pupil (20%)

Van de staaroperatie

  • Een kapselscheur(0,1%)
  • Schaduw beelden of lichtbeelden aan de zijkant van het oog (postieve en negatieve fotodysfopsie)(0,05%)

Er zijn risicofactoren zoals ontsteking die zeer weinig voorkomen. Als dit gebeurd kan het helaas wel slecht aflopen. Een hoge oodruk of droge ogen komt vaker voor maar is goed te behandelen met druppels.

afbeelding van een ernstige ontsteking in het oog Een ernstige complicatie is een onsteking ook wel endothalmitis genoemd

Na-traject

Nabehandeling

  • Druppelen
  • Houdingsadvies
  • Nacontroles

Druppelen

U krijgt oogdruppels mee om een infectie te voorkomen. Druppel deze volgens het schema dat u na de operatie meegekregen heeft. U gebruikt de oogdruppels tot zes weken na de operatie. Tenzij de oogarts een andere duur met u bespreekt. De dag na de operatie mag u het kapje verwijderen en nadat u het oogkapje verwijderd heeft, start u direct met druppelen. Oogdruppels voor glaucoom dient u te allen tijde te blijven gebruiken!

Nabehandeling

Het is wel zeer belangrijk dat u de houding die de arts aangeeft volgt en niet op de rug slaapt. Draag de eerste week ‘s nachts het beschermkapje (zonder gaasjes) op het geopereerde oog. Verder mag u met gas niet te veel inspanning uitvoeren. Neem bij lichte (hoofd-) pijn paracetamol in. Soms wordt er een hechting geplaatst, de meeste hechtingen hoeven niet te worden verwijderd, maar kunnen vooral de eerste week irritatie geven. Andere hechtingen moeten worden verwijderd, maar dit zal de oogarts met u bespreken. Het oog blijft enkele weken wat gevoelig, rood en gezwollen. In deze tijd zult u fel licht waarschijnlijk slecht verdragen. Houd het hoofd de eerste twee dagen na de operatie droog, daarna kunt u uw haar weer wassen. Autorijden mag pas als de gasbel uit het oog verdwenen is.

Olie moet weer op nieuw verwijderd worden. Tijdens de nacontrole zal gekeken worden wat een goed tijd is hiervoor.

afbeelding van hoe te druppelen Dit is een afbeelding van de opbouw van de oogbol en het netvlies.